A تا N نشان مىدهند ونشانه‌هاى حرفى را از سى سال پيش تا كنون برترى مىنهند . در اينكه اين نگارش روىهم‌رفته از أرسطو است سخنى نيست ولى در تك تك آنها گفتگو است واينكه آيا اين دفترها از آغاز همين‌گونه پياپى هم به نگارش در آمدند وكار خود أرسطو است يا نه . تاريخ نگارش هر يكى از آنها يا پيوندى كه با يكديگر دارند جز با ژرف نگريستن بدانها روشن نخواهد شد . پيش از بازگفتن شالودهء كلى آنها وپيوند آنها با همديگر وآگاهى از اينكه آنها به سادگى پهلوى يكديگر گذارده شدند يا اينكه مانند بنيادهاى پيوستهء يك دستگاه هستند ناگزيريم به هر يك جداگانه بنگريم ، پس مىگويم كه : 1 - دفتر آلفا A يا الف كبرى از نخستين كارهاى أرسطو است وبا دفتر أو بنام « در بارهء فلسفه » كه پاره‌هاى از ان تا اندازه‌اى گسترده براي ما مانده است نگارشى است برنامه‌وار ) Oeuvre programme Die Programmschriftt ( . واز ان روزگار است كه أو بىدرنگ پس از درگذشت أفلاطون به دربار هرمياس به آسوس رفته وسه سالى ( 348 - 345 ) در آنجا بزيست . انديشهء أو با انديشهء أفلاطون در آن هنگام سخت پيوسته بوده وأو در ان در آنجا كه از مثالها سخن مىدارد از خود با واژه « ما » ياد مىكند ( 9 b 099 , 9 ( ومىرساند كه خود يكى از آكادميايىها است . پس از اين شاگرد از أستاذ جدا مىشود به ويژه در دفتر مو در آنجا كه مانندش در آلفا هم هست خود را از آكادميا دور مىدارد واين جدايى وخرده‌گيرى از انديشهء أستاذ در فصل نهم آلفا هم آشكار است . اين جدايى أستاذ وشاگرد در انديشه ودگرگونى سخن أرسطو به ويژه در مثل چندان ژرف نيست وأرسطو در برابر آيين آكادميايى أستاذ خود را پذيرا نشان مىدهد . أو در آلفا و « دربارهء فلسفه » ( پارهء 10 و 11 ) كه از روزگار جوانى أو است از نمونه‌گرايى Paradigmatisme أفلاطون خرده مىگيرد واز انديشهء أو خود را بكنار مىكشد . صورت أو همان مثال افلاطونى است اگر چه آن پايدار است وناديدنى . در خداشناسى كه در دفتر « فيلوسوفيا » شالوده ريزى شده است اگر چه آن با انديشهء افلاطونى پيوستگى دارد ولى أو از آغاز كوشيده است كه خود را آفرينندهء انديشهء خويش نشان دهد . خداى يگانه أو مانند خداى أفلاطون است ولى هستى است نغز وبىآلايش وبرتر وبا جنبانندگى آشكارا . جان جهان را كه